We’re all dreaming of a low waste Christmas. Oké, misschien lig je hier helemaal niet wakker van, maar misschien ook wel. Of misschien is er iemand die je een cadeautje wilt geven en die heel mileubewust is en hun afval probeert te verminderen. Hoeveel ik zelf ook hou van flashy cadeautjes die leuk verpakt zijn, het is niet te ontkennen dat Kerstmis héél veel afval genereert. Daarom vandaag een paar ideeën om jouw kerstafval te beperken, zonder in te moeten boeten aan mooie cadeautjes! Milieubewust hoeft niet saai te zijn.

Idee 1: Pak je cadeau in met afvalpapier

Dit klinkt wat vreemd, maar je hebt het ongetwijfeld al gezien. Sommige mensen pakken hun cadeautjes in met krantenpapier, want dat ging anders toch de vuilbak in. Persoonlijk vind ik gewoon je cadeautje inpakken in krantenpapier een beetje flauw, het resultaat is meestal niet mooi. Maar je kunt het mooi maken met deze tips!

Ander “afvalpapier” – het hoeft geen krant te zijn

Krantenpapier is natuurlijk niet het enige afvalpapier dat je kunt gebruiken. Je kunt ook reclameblaadjes gebruiken, pagina’s uit magazines of verpakkingsmateriaal van pakketjes. Laat het wel even duidelijk zijn: met afvalpapier bedoel ik proper papier, niet het papier waarmee de frietjes van de frituur zijn ingepakt.

Afvalpapier mooi maken

Hier enkele ideetjes om een pakje met krantenpapier of ander afvalpapier mooi te maken.

• Soms heb je verpakkingsmateriaal dat gewoon effen bruin of wit is, zoals bijvoorbeeld in opgestuurde pakketjes. Dan kun je er zelf een mooie tekening op maken. Is dat niet het geval, dan kun je papier overschilderen met bijvoorbeeld gesso, al zou ik persoonlijk eerder voor een andere optie kiezen.
• Markeer woorden op krantenpapier, of omgekeerd: wis ze uit met een zwarte stift, zodat de overgebleven woorden een boodschap vormen. Op die manier maak je van je krantenpapier een kunstwerkje met een persoonlijke boodschap.
• Kruiswoordraadsel? Schrijf er zelf woorden in die je leuk vindt en passen bij het cadeau!
• Maak een collage met foto’s, prenten, of poëzie die je gemaakt hebt met bovenstaande techniek. Durf er ook extra tekeningetjes bij maken!
• Probeer het kleur van je lintje (later meer over lintjes) te coördineren met de kleuren van je papier. Het mooiste zal sowieso zijn als je papier met zo weinig mogelijk kleur uitkiest! Onthou ook dat je helemaal geen lintje hoeft te gebruiken!
• Voeg natuurelementjes toe, zoals takjes of dennenappels.

Idee 2: Herbruikbare verpakkingen

Deze ligt denk ik heel erg voor de hand, maar ik wil het toch even vermelden. Gebruik herbruikbare verpakkingen! Koop of maak leuke cadeaudoosjes of cadeautasjes en zorg dat je de naam niet op de verpakking zelf, maar wel op een afneembaar labeltje zet. Op die manier kan de ontvanger het zakje of doosje zelf hergebruiken voor iemand anders.

Cadeautasjes

Je koopt cadeautasjes gewoon in de winkel, of je kunt ze zelf maken. Er bestaan snijmallen en SVG’s om je hierbij te helpen, of je kunt ook gewoon een tasje vouwen uit een A4-blad met deze techniek. Het zakje hoeft niet noodzakelijk van papier te zijn, je kunt ook iets naaien of haken als je daar handig mee bent!

Hieronder nog enkele voorbeeldjes om je te inspireren je eigen cadeautasjes te maken.

Cadeaudoosjes

Ook deze kun je gewoon kopen in de winkel, of ze zelf maken!

Grote dozen

Mijn tip voor grote dozen: bewaar schoendozen en tover ze om in herbruikbare cadeaudoosjes. Je kunt dit met alle dozen doen, maar schoendozen zijn het gemakkelijkste omdat ze al een deksel hebben. Je pakt simpelweg het deksel en de doos apart in met een leuk cadeaupapier. Alternatief kun je ook de doos overschilderen, er tekeningen op maken of er een collage op maken.

Kleine dozen

Voor kleinere doosjes kun je ook verpakkingen bewaren en pimpen, maar die maak je ook gewoon gemakkelijker zelf. Er bestaan heel wat snijmallen en SVG’s om je hierbij te helpen, maar met een papiersnijder en een scoring tool kom je ook al een hele weg. Er bestaan zelfs speciale scoring boards om doosjes mee te maken!

Extra tip: Voor extra recyclagepunten maak je het doosje van gerecycleerd materiaal, zoals een doos van ontbijtgranen, een lege WC-rol, of van gebruikt cadeaupapier.

Het doosje hoeft trouwens niet van papier te zijn, je kunt ook een cadeaudoosje 3D-printen of iets maken van een koekendoos bijvoorbeeld!

Envelopjes

Geldcadeautjes en cadeaubonnen kun je in een envelop steken. In plaats van een gewone envelop, kun je er iets leuks van maken zodat deze ook kan hergebruikt worden! Ik zou hier ook vermijden de naam van de ontvanger of een bedrag op het envelopje te plaatsen, voor maximale herbruikbaarheid. Een envelop hoeft trouwens niet van papier te zijn. Je kunt er bijvoorbeeld ook eentje uit stof maken. Of maak de envelop met gerecycleerd materiaal!

Hieronder vind je inspiratie om leuke envelopjes te maken. Soms zijn deze te gepersonaliseerd om herbruikbaar te zijn. Maar natuurlijk kun je deze enveloppen gewoon namaken zonder de gepersonaliseerde elementen!

Furoshiki

Dit is eigenlijk gewoon een stoffen doek waar je het cadeautje mee inpakt. Zelf ken ik er niet zoveel van, maar ik vind het zeker het vermelden waard! Furoshiki is een gebruik uit Japan en je kunt online veel inspiratie vinden over hoe je een cadeautje mooi in zo’n doek kunt inpakken. De bedoeling is dan dat de ontvanger dit doek kan hergebruiken voor een volgende cadeautje.

Idee 3: De verpakking is deel van het cadeau!

Aansluitend bij het vorig puntje, waar je het cadeau inpakt in een herbruikbare verpakking: waarom niet de verpakking een deel van het cadeau maken?

• Pak in met een handdoek, sjaal, deken, kussensloop…
• Teken op je verpakking. Dit kan met eender welk effen cadeaupapier, of zelfs gewoon met printpapier als je cadeautje klein genoeg is. Op die manier is je verpakking ook een deeltje van het cadeau, én nog eens heel origineel ook!
• Steek je cadeautje in een gesloten doosje dat past in het interieur van de ontvanger, zodat ze het kunnen blijven gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld een koekentrommel zijn (let wel op dat er geen teleurstelling is bij gebrek aan koekjes), één van de honderden dozen die je vindt bij Ikea of zoals hierboven een schoendoos die je zelf gepimpt hebt!
• Denk aan verschillende soorten zakjes: totebags, toiletzakken, pennenzakken… Daar kun je ook een cadeau in kwijt!

Idee 4: Geen (of heel beperkte) verpakking

Vraag jezelf af: Heeft je cadeautje eigenlijk écht wel een verpakking nodig?

Ja, want ik wil dat de inhoud een verrassing is

Als het een tijdje onder de kerstboom moet liggen bijvoorbeeld, dan wil je het liefst je cadeautje inpakken om het een verrassing te houden. Maar daar kun je rond werken door een grote kerstzak te kopen (of maken) waar je alle cadeautjes in bewaart! Dat is ook nog meteen handig als je een heleboel cadeautjes moet meenemen op verplaatsing. Alternatief kun je ook je cadeautjes ergens anders verstoppen, of onder een dekentje leggen. Al houdt dat wel groot spiekrisico in natuurlijk!

Gastheer/gastvrouw-cadeautjes

Voor dit type cadeautjes hoeft een verpakking echt niet! Het is zelfs praktischer om het niet in te pakken, want je geeft zo’n cadeautje meteen bij het binnen komen. Op dat moment is je gastvrouw/gastheer druk bezet met gasten ontvangen en zorgen dat iedereen comfortabel is, dus hebben ze weinig tijd om een cadeautje te staan uitpakken!

Maar de cadeau-vibes dan?

Toch wil je graag dat een cadeautje er uit ziet als een cadeautje. Bind er simpelweg een mooi lint rond of plak er een mooie strik op, en doe er eventueel een labeltje erbij. Zo geef je het pakje toch die cadeau-vibes. In veel gevallen heb je echt geen extra inpakpapier nodig om het mooi te maken!

Geef je een pakketje met verschillende dingetjes cadeau? Schik ze dan mooi in een mandje. Daar hoeft eigenlijk ook geen verpakking bij. Het mandje kan trouwens ook weer hergebruikt worden door de ontvanger voor toekomstige cadeaus!

Idee 5: Lintjes

Ban papieren lintjes uit je leven, investeer enkel nog in stoffen lintjes. Ze zijn aangenamer om mee te werken, veel mooier en herbruikbaar! Je kunt ook alternatieven zoals jute touw of wol gebruiken. Vraag jezelf ook even af of je echt een lintje nodig hebt rond je pakje. Vaak is je pakje eigenlijk al heel mooi zonder, zeker als je de voorgaande tips al gebruikt hebt!

Strikjes

Alternatief voor – of in combinatie met – lintjes kun je ook voor cadeaustrikjes kiezen. Kies hier ook voor het stoffen alternatief, of maak ze zelf uit papier of vilt. Zorg in elk geval dat je ze niet té hard vastkleeft, zodat je ze opnieuw kunt gebruiken! Je kunt ze ook uit gerecycleerd materiaal maken. Hieronder wat strikjes-inspiratie om je op weg te helpen.

Labeltje zonder lintje

Je denkt misschien dat je sowieso een lintje nodig hebt als je een cadeaulabel gebruikt. Maar dat hoeft helemaal niet! Je kunt ook gewoon je label rechtstreeks aan het cadeautje plakken of een sticker gebruiken. Meer ideetjes en alternatieven voor labels in het volgende idee!

Idee 6: Labels

Cadeaulabels kunnen een cadeautje opleuken, maar zijn meestal echt niet nodig. In de meeste gevallen kun je deze gewoon achterwege laten. Geef je echter heel veel cadeautjes op één dag – wat wel vaak gebeurt met de feestdagen – dan kunnen labels handig zijn om zelf het overzicht niet te verliezen welk cadeautje nu precies voor wie was.

Welk cadeautje is nu voor wie?

Er zijn alternatieve manieren om het overzicht te bewaren. Zorg er bijvoorbeeld voor dat al je pakjes er helemaal anders uitzien, zodat je gemakkelijk onthoudt wat nu precies wat is. Dit kan door verschillende inpakmethodes te gebruiken, met kleuren te coderen of simpelweg omdat elk pakje een andere vorm en grootte heeft. Toch lastig te onthouden? Neem foto’s en hoe het bij in een notitie-app.

Wat je ook kunt doen is rechtstreeks op je cadeautje schrijven voor wie het pakje is. Je kunt het extra leuk maken door dit met leuke stempels te doen of met handlettering. Bij een herbruikbare verpakking is dit natuurlijk niet echt een optie, aangezien je daar juist wilt hebben dat er geen naam op staat voor maximale herbruikbaarheid!

Nog een leuk idee, als je kiest voor een verpakking die deel is van het cadeau, is om daar iets herkenbaars op te zetten. Denk bijvoorbeeld aan een toilettas met de naam van de ontvanger, een handdoek met initialen of een sjaal in hun favoriete kleur.

Alternatieven voor labels

Je kunt je cadeautje ook met iets anders labelen dan een label! Geef je sowieso ook een kaartje? Gebruik dan dat kaartje als cadeaulabel! Dit kan bijvoorbeeld door het tussen het lintje te schuiven, of door een compartiment te maken tijdens het inpakken met papier waar je het kaartje kunt tussen schuiven.

Of maak van je label ook een cadeautje. Denk bijvoorbeeld aan een leuke sleutelhanger of een ornament voor in de kerstboom. Dit werkt trouwens in beide richtingen: je kunt een kerstversiering als label gebruiken, of je kunt een labeltje maken dat dan later als kerstversiering gebruikt kan worden.

Gerecycleerde labels

Maak je cadeaulabel met gerecycleerd papier. Bijvoorbeeld van WC-rolletjes, oude kerstkaartjes of gebruikt cadeaupapier!

Idee 7: Bewaar verpakkingsmateriaal en durf je materialen terug vragen!

Ja, ik meen het. Je kunt het misschien onbeleefd vinden om verpakkingsmateriaal terug te vragen, maar waarom zou je het eigenlijk niet doen? Als je weet dat de ontvanger het toch gewoon gaat weggooien, dan kan je het zowel een tweede leven geven. Ik beloof je: de meeste mensen vinden het eigenlijk niet zo raar, vooral als ze weten hoeveel je zelf knutselt. Meer en meer mensen zijn zich bewust van afval, en zullen blij zijn dat je iets leuk en creatief kunt doen ermee! Dit zijn dingen die je kunt bewaren en wat je ermee kunt doen:

• Cadeaupapier! Als het helemaal in stukjes gescheurd is, tja, dan zou ik het gewoon wegdoen. Maar als je nog mooie stukken hebt, dan kun je daar nog van alles mee doen! Zie deze blogpost voor een hele hoop ideetjes.
• Lintjes en strikjes. Papieren lintjes zou ik persoonlijk niet bewaren, die zijn meestal niet meer degelijk opnieuw te gebruiken. Maar als je in stoffen lintjes geïnvesteerd hebt, kun je die absoluut hergebruiken! Ook de strikjes, zeker als je ze zelf gemaakt hebt, kun je opnieuw gebruiken.
• Labels. Bij zelfgemaakte labels kun je gewoon een nieuwe achterkant maken en over de oude kleven, dan heb je precies een nieuw label. Andere cadeaulabels kun je nog altijd gebruiken als elementjes op je kaartjes of andere knutsels.
• Cadeautasjes en -doosjes. De bedoeling is hier eigenlijk dat je ontvanger die bewaart en zelf opnieuw gebruikt. Maar als je merkt dat ze er toch niets aan hebben, dan kan je die zowel zelf opnieuw gebruiken, toch?

Ik hoop dat ik je kunnen inspireren heb om niet alleen je afval te beperken deze kerstmis, maar ook om je cadeautjes nét dat tikkeltje origineler in te pakken. Heb jij nog leuke tips of trucjes om afval te beperken? Laat het weten in de comments!

Meer inspiratie?

Extra ideetjes voor cadeautjes maken en cadeautjes inpakken niet missen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief, of volg yorkiesinspace op social media. Zo blijf je altijd op de hoogte! Geen inpaktips, maar wel cadeautips nodig? Meer cadeau-inspiratie vind je hieronder!